Silahlarda Kalibre

Posted on Jun 1, 2007 | 1 comment

Şimdi kalibre neye denir. Bir merminin “çekirdeğinin” kalınlığı yada namlu ağzının iç çapının genişliği silahın kalibresidir. Merminin uzunluğu arka kısmının genişliği falan değişik olabilir bu da ayrı bir konu daha yaratır. şimdi 7.62 lik silah kalibresi hem natoda hemde eski komünist blokta vardı, ama standart nato fişeği merminin uzunluğu da eklenince 7.62×51 mm ölçülerindedir. yani çekirdek genişliği 7.62 mm kalınlıkta ve kovan uzunluğu da 51 mm uzunlukta demektir. Doğu blokunda ise 7.62×39 luk fişekler kullanılır. ikiside aynı kalibre ama bu fişek nato fişeğinden daha güçsüzdür. peki bu ölçüler nasıl tesbit edilir? Biz metre sistemini kullanıyoruz yani “mm” hesabı yapılır. Anglosaxonlar (ingiliz-amerikan vs) başka bir ölçü olan “inç” kullanırlar. Bu 2.54 cm yada 25.4 mm uzunluğunda bir ölçü birimidir. bunun daha alt katı olarak ingilizler 100 de 1 ini amerikalılar ise 1000 de 1 ini kullanır.

Daha yaygın olan ingiliz anlayışıyla 30 kalibrelik silah 7.62 lik iken, çok az kullanılan amerikan anlayışıyla 300 kalibrelik silah 7.62 dir. aslında mm hesabı ile inç hesabı hep karıştırılır. “er ryanı kurtarmak” filmindede seyircinin yanlış anladığı bazı konuşmalar oldu. Derçektende orada da 20 lik silah aslında 30 luktan daha büyüktü -20mm lik alman makineli toplari- ile diğer tarafta -30 luk amerikan makinelitüfeği- …

Bir diğer konu bir silah ne zaman tüfek ne zaman top olur. bu konudada kabul gören şey şu an kullanilan en kalin kalibreler itibariyla 12.7 yada 14.5 lik silahlar tüfek daha kalin kalibreler top kabul deniliyor. ama ben belçika FN yapimi 15 mm lik bir makinelitüfek yapildiğini biliyorum. Ama aslinda fiili durumda en ince toplar 20 mm lik toplardir. Bu arada yani 15 mm ile 19.9 mm arasinda silah var mi bilmiyorum 18.yy da bu tür tüfekler vardi.

Toplarin kalibreleri olarak 20mm den 104.9 mm ye kadar hafif top – 105 mm den 154.9 mm ye dek orta top – 155 mm den 203 mm ye dek ağir top – 203 mm den kalin olanlar çok ağir top. Hafif silah türleri birbirinden çok zor ayirdediliyor artik. tabanca – tüfek ayrimi zor oluyor. esas alinan şey menzilin kisa yada uzun olmasidir kalibresi değil. bununda kesin bir ölçüsü yok gibi 100 metre deniyor ama fikirler 50 ile 200 arasinda değişiyor. ben 100 kabul ediyorum.. Bir diğer kavram karişmasi tüfekler ikinci dünya savaşina dek yaygin olan uzun menzilli büyük fişekli piyade tüfekleri alman mauser yada amerikan garand gibi tüfekler en çok kullanilan piyade silahlariydi. ama piyadeler arasi çatişma menzilleri gerek o devirde gerekse daha sonralari giderek kisaldi. bu gün genellikle 200 ile 400 metre arasindadir. bu büyük fişekli piyade tüfekleri ateşlendiklerinde kullanici üzerinde sarsici etki yapar ve seri atişlarda isabet orani azdir. seri ateşlerde çok etkili olan makineli tabancalar ise menzillerinin kisaliği yüzünden yeterli olamaz. bu ikisinin arasi olan yeni bir silah çeşidi bu gün piyade askerlerinin yeni standart silahi olmuştur. bu silaha “SALDIRI TÜFEği” denir. ben -hafif saldiri tüfeği- diyorum. ak47 kalaşnikov , m-16 , famas , hk-33 gibi silahlar bu tür silahlardir. bunlar hem piyade tüfeklerinden daha küçük fişekli yani daha az sarsicidir ( 7.62×39 ve 5.45×39 yada 5.56×45 ) hemde menzilleri makineli tabancadan daha uzundur. ( 300 ile 400 bazen 600 metre ) buna rağmen halen daha büyük piyade tüfeklerine duyulan ihtiyaç devam etmektedir. bunlar genelde 7.62×51 lik eski tip standart nato fişeği atan tüfeklerdir. m-14 tüfeği gibi. bu tür silahlar çoğunlukla daha uzun menzillidir.( 400 ile 750 bazen 1000 metreye yaklaşir ) ben bunlara “PiYADE TÜFEği” diyorum TSK yayinlarinda genellikle “otomatik tüfek” diye geçiyor.

Makinelitüfekler kaça ayrilir. bu da ayri bir polemik konusu ben 3 ayri makinelitüfek ayirdediyorum. tek kişilik hafif makinelitüfekler 5.56 lik fişek atan bu silahlara örnek m-249 olarak gösterilebilir. genel amaçli makinelitüfekler bunada orta makinelitüfek diyorum bunlar 7.62 lik fişek kullanir bunlara örnek m-60 ve özellikle mg-3 silahlari. ağirmakineli tüfekler ise 12.7×99 luk fişekler kullanan m-2 ağir makinelitüfeği ile örneklenebilir. Keskin nişanci silahlari ile ilgili çok şey söylendi ama nerdeyse tüm tüfeklere bir dürbün taksan keskin nişanci tüfeği oluyor. bence dürbünlütüfek demek keskin nişanci silahi demek sayilmamali. keskin nişanci silahi deyim yerindeyse “kodummu oturtan” çok güçlü kesin öldürücü ve hafif zirhlari bile delen bir silah olmali. ben en çok m-82 silahini seviyorum bununla helikopter bile düşürülür ve hafif zirhli araçlar ve cipler kamyonlar ince duvarlar delinir kevlar çelikyelekleri ve miğferler kolayca parçalanir bu silah 12.7×99 luk makinelitüfek fişeği kullaniyor. oysa sadece insanlara karşi etkili olan daha hafif keskin nişanci silahi denen silahlar ile nişan alma tertibati biraz gelişkin olan siradan bir tüfek arasinda belirgin bir fark yok.

Fişek nedir mermi nedir. bu konudaki ayrimda ilk bakişta hafif silah cephanesi fişektir ağir silah cephanesi mermidir saniliyor. aslinda büyük ölçüde uyuyor ama tam olarak değil. fişek sadece bir çekirdek ( buna “kurşun” da denir ) atar. mermi ise içine ayrica patlayici da konan cephanedir. düştüğü yerde yine patlar. en büyük fişekler ise 155 mm ye dek çikabilmektedir. Saldiri el bombasi – savunma el bombasi . burada da saldiri bombasi ince saç levha yada benzer bir maddeyle kapli hafif bir bombadir ve uzak mesafeye atilir. savunma bombasi kalin pikdemirden yapilir daha güçlüdür ve kisa mesafeye atilir. Kaç çeşit bomba vardir. 1- patlayici (tahrip) bombalar. 2- parça tesirli (şarapnelli) bombalar 3- karma bombalar ilk ikisinin karişimidir ( bombalarin çoğu bu tiptendir ) 4- zirh delici bombalar 5- yangin bombalari 6- misket bombalari 7- basinç bombalari ( diğer adi hava-yakit bombasi ) böylece 7 tip bomba vardir ( belki 6 da sayilabilir karmalarda şarapnel sayilabilir ) . Top-obüs-havan ayrimi. şimdi top mermisine de obüs dendiği için kafalar karişiyor. top denen silah düz atişli mermi yollar. merminin hedefe varmasina dek havada eğimi yoktur. havan mermisi çok dik genellikle 90 ile 45 derece arasi atiş yapar. obüs bu ikisinin arasinda görünüşe göre 45 ile 0 derece arasi ateş eder. ama bu açi oranlari asla standart değildir. havanlar bazen daha eğik obüsler bazen havan gibi daha dik ve genelde top gibi düz atiş yapabileceği gibi bir çok top ile de obüs ve hatta havan atişi yapilabilmektedir. Tank – top farki nedir. günümüzde giderek yayilan kundaği motorlu toplarda dişardan bakildiğinda ayni tanka benzer. belirgin bir farki varmidir. aslinda hafif tanklar ile kundaği motorlu toplar arasinda görünüşteki farklar giderek incelmekle birlikte evet kolayca ayirdedilebilirler. tanklar doğrudan ateş etme silahidir yalnizca zorunlu kalinca hedefi görmeden ateş ederler. toplar hemen her zaman hedefi görmeden ateş eder. topçular yalnizca zorunlu şartlarda hedefi görerek ateş ederler.