Kırmızı ve Siyah

I want to know God's thoughts, the Rest are details.

Bilim Olarak Psikoloji

Bilinen ÅŸu ki, tüm bilimlerin anası felsefedir. Çok on ve yüzyıllar önce, insanların sorgulamaya baÅŸladığı andan bugüne  kadar, bilim, sanat ve kültür alanında çok büyük geliÅŸmeler olmuÅŸtur. Bu geliÅŸmelerin büyüklüÄŸü göreceli olabileceÄŸi gibi, temelde varılan kanı, aslında çok da yeterli olmadığıdır. Ä°nsanların saÄŸlıklı bir toplum oluÅŸturabilmesi, yaÅŸadığı çevrenin devamlılığını ve bekaasını saÄŸlayabilmesi, bunun yanında kendi oluÅŸturduÄŸu sosyal topluluÄŸun yaÅŸamını kolaylaÅŸtırıcak geliÅŸmeleri, yine bulunduÄŸu ortama zarar vermeden hayata geçirmesi konusunda çok büyük eksiklikler bulunmaktadır.

 

Åžahsi düÅŸüncem, toplum ve onu oluÅŸturan bireyler olarak, bir takım bilgilerin yetersiz olması ve elimizde tuttuÄŸumuz bilgilerinse doÄŸru yorumlanmaması durumunda, yaÅŸadığımız dünya içinse çok da iyi ÅŸeyler söylemek mümkün olmayacaktır. Ne biyolojik açıdan, ne de insani boyutunda.

1879 yılında kaçınılmaz olan gerçekleÅŸmiÅŸ, o güne kadar felsefenin bir alt dalı olarak görülen psikoloji bilimi, Wilhem Wundt tarafından kurulan deneysel psikoloji laboratuvarı ile birlikte, baÅŸlı başına bir bilim dalı olmaya baÅŸlamıştır. Günümüzde ise psikoloji, insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilim dalı olarak hayatını sürdürmektedir.

Burada davranış ile söylenmekte istenilen, belirli çevresel koÅŸullar karşılığında gerçekleÅŸen eylemlerdir. Bu tanımdan yola çıkarak, çevre(uyarıcı), organizma ve davranışlar arasında özel bir etkileÅŸim olduÄŸunu kolayca anlayabiliriz.

Organizmanın alıcı uçlarını uyaracak her türlüenerji deÄŸiÅŸikliÄŸine uyarıcı diyebiliriz. Kimi uyarıcılar herkesin görebileceÄŸi ÅŸekilde ortada olduÄŸu gibi, kimileri ise vücutta ki bir aÄŸrı gibi kiÅŸiye özel olabilir. Dolayısı ile çevremizde herkesi aynı ÅŸekilde etkileyecek çok az sayıda uyarıcı vardır. Genelde uyarıcılara verilen tepkiler yada davranışlar kiÅŸiden kiÅŸiye özellik ve farklılık gösterir.

Önceki yıllarda davranışlar sadece, organizmanın görülebilen ve iÅŸitilebilen hareketleri algılanmıştır. Fakat günümüzde bu kavram, herhangi bir nedenden beyindeki en küçük sinir ucunun harekete geçmesinden, en karmaşık hareketlere kadar bütün bir yelpazede kabul görmektedir. Bu baÄŸlamda organizma tarafından yapılan herhangi bir eyleme davranış denilebilmesi için, söz konusu eylemin herhangi bir ÅŸekilde, gözlenebilir, çıkarımlanabilir, yada ölçülebilir olması gerektiÄŸini söyleyebiliriz.

Daha önceki yıllarda sadece insanların incelendiÄŸi ve günümüzde giderek diÄŸer canlılar üzerinde incelemelerin yapıldığı bu önemli bilin dalında öne çıkan baÅŸlıca dört amaç vardır;

Bu yöntemleri dikkatlice incelediÄŸimizde, birbirini tamamlayan süreçler olduÄŸunu görürüz, fakat yapılan her incelemenin yada bilimsel çalışmanın bu süreçlerin tümünü kapsaması gerekmez. Åžartlara ve araÅŸtırmanın niteliÄŸine göre deÄŸiÅŸim gösterebilir. Bunlara fırsat buldukça ileride deÄŸinmeye çalışacağım.

Genel olarak, psikoloji biliminin geliÅŸimi, ilkeleri ve incelediÄŸi alanlar hakkında bilgi vermeye çalıştım. Açıkçası daha uzun yazmaktan kaçındığım için biraz yüzeysel gelebilir. Ama yazıların daha detaylı olup olmaması konusunda ileride bir anket düÅŸünüyorum. Çünkü detaylı yazıların okunma sıklığı yada okunurken vereceÄŸi haz konusunda tereddütlerim var. Her ne ise, ileride psikolojinin diÄŸer bilimler arasında nasıl bir kesiÅŸim noktası oluÅŸturduÄŸuna, ve bu bilimler arasında nasıl bir yere sahip olduÄŸuna dair bir yazı yazacağımı umuyorum.

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.

CyberProSec Tarafýndan Desteklenmektedir.
Tüm hakları ©2008 Kırmızı ve Siyah üzerinde saklıdır.